Početak » ORGANIZACIJA » Šta je Defendologija?

Šta je Defendologija?

Centar za bezbjednosna, sociološka i kriminološka istraživanja Crne Gore "Defendologija"

Defendološka funkcija, kao prirodna obaveza organizovanog društva, dobija sve veću važnost u postizanju i očuvanju sigurnosti ljudi, država, naroda, a samim tim i planete u cjelini.

Danas više nijedna država nije ravnodušna prema zbivanjima u ostalim zemljama (npr. prema izgradnji nuklearnih, bioloških i hemijskih potencijala), ali nijedna ne bi smjela prihvatiti razvojne poduhvate od bezbjednosnog značaja, a da se o tome ne dogovara s drugim, naročito susjednim zemljama.

katanacNijedna zemlja na svijetu nije izolovano ostrvo. Na svakoj se, prema tome, na odgovarajući način odražavaju svi svjetski raskoraci, sukobi i krize sve globalne ugroženosti i opasnosti, bez obzira željela ona to ili ne. Uz to, u njoj samoj javljaju se različite opasnosti ugroženosti. Zato se ona treba usmjeriti na trajno i odgovarajuće ostvarivanje bezbjednosne funkcije, uz kompromise i konsenzus sa ostalim subjektima međunarodne zajednice. Defendologija (zaštita, bezbjednost i odbrana), kao i druge društvene djelatnosti, ima osnovni zadatak zadovoljiti potrebe sigurnosti ljudi. Kada je u pitanju defendologija moderne države, mnoga rješenja mogu se opisivati i objašnjavati, ponekad i prognozirati, ali se sva ona mogu konačno provjeriti tek u neposrednoj i drugoj opasnosti po opstanak države. Pitanje bezbjednosti prevelo se u pitanje opstanka čovjeka, što je planetarni problem. To uslovljava da se u međunarodnoj zajednici razmotre zaštitno-odbrambeni i bezbjednosni problemi sa kojima se suočavaju. U ovim pokušajima, raznovrsne usko zasnovane (specijalizovane) naučne discipline (vojne nauke, polemologija, viktimologija, ekologija, nauka o zdravlju) neće biti dovoljne, jer je u pitanju globalno i veoma kompleksno pitanje bazirano na određenim jedinstvenim zakonima. Odgovor se treba potražiti razvijanjem cjelovite nauke o zaštiti, bezbjednosti i odbrani, koja bi preispitivala ove zakone i putem njih povezivala dostignuća svih odvojenih zaštitno-odbrambenih, bezbjednosnih naučnih disciplina i pronašla optimalne mogućnosti zaštitno-odbrambene-bezbjednosne funkcije na globalnom, mikro i makro nivou (kosmičkom, planetarnom, regionalnom nacionalnom, individualnom, biološkom i ekološkom).

knjigeJedno od mogućih opredjeljenja je da se ta nauka zove defendologija (nauka o zaštiti, bezbjednosti i odbrani).

Ona vodi porijeklo od latinske riječi „defendo”, „defendere”, „defendi”, „defensum”, što znači, odbiti, spriječiti, braniti, štititi, i od grčke riječi „logos”, veoma poznatog značenja (riječ, govor ili nauka). „Filaktologija” bi takođe bila prihvatljiva riječ, ali njena osnova iz grčkog jezika „phylax, phylaktos” u oblasti zaštite i odbrane je manje poznata svijetu nego gore pomenuta latinska riječ (osim u medicini profi laksis).

Defendologija se, u opštem smislu, može definisati kao opšta nauka o zaštiti, bezbjednosti i odbrani. Ona proučava pravilnosti koje su osnova postojanja i sprovođenja funkcije zaštite, bezbjednosti i odbrane živih bića, naročito čovjeka i ljudskog društva, ljudskih zajednica, nacija, država. S obzirom na složenost, sličnost i raznolikost „elemenata bezbjednosti” (živa bića, planetarno i prostorno okruženje, ljudsko društvo sa svojim rasama, narodi-nacije, društveni i politički odnosi i sistemi), postoje različite vrste i nivoi pravilnosti.

Pravilnosti se prema vrsti mogu klasifi kovati u tri grupe i to:

a) Prirodne pravilnosti su biološke i one upućuju na živi svijet, a mogu se podijeliti na one koje upućuju na pojedinca. Opšte pravilnosti tiču se cjelokupnog živog svijeta, a specijalne se odnose na odvojene grane živog svijeta (biljke, životinje, ljude).
b) Društvene pravilnosti odnose se na ljudsko društvo i zajednice u njemu.
c) Političke pravilnosti su jedan od društvenih oblika, a odnose se na političke odnose i političko organizovanje društva. S obzirom na gore navedeno može se govoriti o biodefendologiji, socio defendologiji i političkoj defendologiji. Uspostavljanje i razvoj opšte (sistematske) nauke o zaštiti bezbjednosti i odbrani ne umanjuje važnost druge, specijalizovane nauke ili dosad razvijenih naučnih disciplina, koje se bave različitim oblastima i aspektima ove funkcije. S druge strane, njihova važnost postaje čak i veća, jer su njihova otkrića unesena u jednostruki i integrisani sistem naučnog saznanja o ovoj vitalnoj funkciji, a što doprinosi boljem razumijevanju materije, stava čovjeka prema bezbjednosnoj funkciji i standardnim pitanjima o bezbjednosti, tj. defendološkoj međuzavisnosti cijelog živog svijeta i njihove okoline.

Izvor: Knjiga „Defendološki (zaštitni, bezbjednosni i odbrambeni) izazovi u međunarodnim odnosima sa pogledima na Bosnu i Hercegovinu“, autori: Duško Vejnović i Predrag Obrenović EDC, 2012. Banja Luka.


4 komentara

  1. janko kaže:

    Da li postoji način na kojem bi mi mogli dobiti više materijala o Defendologiji?

  2. Daca kaže:

    Sjajan sajt!

  3. Nasilje kaže:

    UVODNA RIJEČ NA OSNIVAČKOJ SKUPŠTINI JUGOSLOVENSKOG UDRUZENJA ZA VJERSKE SLOBODE

    20. oktobra 1997. u Beogradu

    Dame i gospodo, prijatelji slobode,

    Zamisao o slobodi je stara koliko i ljudski rod. Najveci deo istorije civilizacije je – ako smo vesti da citamo izmedju redova – istorija oslobodjenja. Nevolja je sto pod oslobadjanjem nesvesno podrazumevamo samo ili skoro iskljucivo oslobodilacke ratove. Iskustvo steceno na nasim prostorima je u tom pogledu vise nego gorko: ratovi su doprineli promenama vlasti i povlascenih slojeva, a to se ne sme izjednaciti sa oslobadjanjem.

    Ovom prilikom necu traziti odgovore na pitanja: Sta je sloboda i Sta je oslobadjanje. Nadam se da ce u skorim vremenima i manje hitnim okolnostima to uciniti nase kolege sociolozi i pravnici i – razume se – politikolozi. Ja sam teolog i orijentalist, te cu pokusati da izrazim ono sto je u granicama mojih vidjenja i saznanja.

    Nadam se da cete se sloziti da je oslobadjanje velikim svojim delom osposobljavanje zdravog i punoletnog pojedinca da bira sve sto se moze birati. Ja ne mogu odlucujem ko ce mi biti roditelji i rodjaci, gde cu se roditi, koji ce biti prvi jezik sto cu ga cuti i sl.

    Medjutim, prosla su vremena kad su meni drugi birali bracnog druga, kada su mi odredjivali profesiju i primoravali me da zivim gde moram, a ne gde hocu.

    Mozda ce neka buduca pokolenja s blagim sazaljenjem gledati na nas koji smo bez svog pristanka postajali delici nekih ustanovljenih ustrojstava kao sto su nacija, veroispovesni i ideoloski vidokrug, drzava i jos ponesto – a to se takodje moze birati i o tome se samostalno, dobrovoljno i – kamo srece – radosno odlucuje u civilizaciji odraslih i poslovno sposobnih ljudi.

    Vera, odn. religija, kao vid sveobuhvatne svesti u stalnoj je opasnosti da, umesto sveobuhvatne, postane svenametljiva. Jedan neprijatan istorijski obrazac se provlaci kroz proslost verskih pokreta: verovesnik (osnivac) i njegovi neposredni sledbenici zapocinju jedno slamanje okostale i zakrcene svenametljivosti u svom duhovnom okruzenju; nekoliko pokoljenja zivi s tim odusevljenjem, jednostavnoscu i odsustvom koristoljublja; probrazaj je ocigledan, ali se ubrzo pojavljuju ljudi koji u novom pokretu vide priliku da ostave motiku, samar, kovacki meh i dleto; odusevljenje se gubi, pocinje raslojavanje: jedni su zaslepljeni i spremni da opravdaju prinudu, nametanje i nasilje, drugi se okrecu pukom obavljanju obreda bez unutrasnjeg zivota, a treci (njih je po pravilu najvise) nalaze utociste u ravnodusnosti, sazivljavaju se sa prinudom i to im postaje toliko prirodno da sve sto je izvan te prinude proglasavaju krivoverjem, podrivanjem i razaranjem.

    Umesto slobode nastaje ubijanje nade.

    Ne zelim da verujem da se nada moze tako lako ubiti.

    Vase prisustvo dokazuje da postoje prijatelji i prijateljice nekih boljih ocekivanja. Odazvali ste se sa svescu da ljudi osnivaju i treba da osnivaju ovakva udruzenja zato sto poznaju proslost, zato sto vide sadasnjost i zato sto vole buducnost. Dobili ste predlog Statuta. Iz njega vidite da smo ubedjeni da je buducnost u rastu sloboda. Ako cemo uvecavati prinude, umnozavati netrpeljivost i nametati nova ogranicenja, onda smo izneverili i ono malo ljudskosti sto je ostalo medju ljudima.

    Zato se Inicijativni odbor osmelo da pretpostavi: verske slobode su nam potrebne, one su moguce, one su ostvarive i one se ostvaruju i treba da se ostvare, zazive i da se umnoze.

    Prijatelji, Osnujmo Udruzenje koje ce odgovoriti ovim ocekivanjima. Zbog nedostatka verskih sloboda mnogi su svoje kosti i svoj pepeo posejali sirom sveta. Ne budimo grobari njihovih nada. Obradujmo svoje savremenike, pogotovu one koji drukcije misle i veruju i koji zbog toga imaju manje radosti a vise uznemirenosti. Ucinimo ovo da se ne bismo stideli pred onima koji ce doci posle nas, koji treba da zive u blazenijim okolnostima: bez netrpeljivosti, bez nametanja, bez jednoumlja, bez neprestanog maloletnistva u odnosu prema nadredjenima i bez neuvazavanja podredjenih, inovernih i inoslavnih.

    Dobrodosli svi koji osobito misle, veruju i ponasaju se u skladu sa svojim ubedjenjima. Pozdravljamo svaku slobodu koja ne ugrozava i ne ometa tudje slobode, zivot, zdravlje i postenje. Radujmo se sazrevanju: sazrevnju pojedinaca, sazrevanju drustva, sazrevanju poverenja i ostalih vrlina.

    Hvala.
    Dr. Aleksandar Birvis

  4. Nasilje kaže:

    POJAM I ZADACI DEFENDOLOGIJE  NAUKE O
    ZAŠTITI, BEZBJEDNOSTI I ODBRANI
    Od pamtivjeka čovjek se bavi pitanjem bezbjednosti pojedinca, tj. pitanjem
    zaštite i odbrane, kao puta koji vodi ka bezbjednosti. To je egzistencijalno i
    stalno pitanje: egzistencijalno, jer bez sposobnosti za zaštitu i odbranu, tj.
    održavanje bezbjednosti na egzistencijalnom nivou, nema opstanka; stalno,
    jer opasnosti, izvori i oblici ugrožavanja nikad ne prestaju, a shodno tome i
    zaštitno-odbrambene funkcije su stalne (od početka do kraja vremena).
    Do prve polovine XX vijeka sve je bilo „lakše i jednostavnije”. Bez obzira
    kakve su gorke ratove vodili i bez obzira na činjenicu šta su radili, ljudi nisu
    mogli da ugroze svoj opstanak i opstanak života na zemlji. Međutim, u drugoj
    polovini ovog vijeka, stanje se radikalno mijenja. Koristeći nuklearnu snagu
    (nuklearno naoružanje i reaktore), ljudi su postali tako moćni da mogu da
    unište čitavo čovječanstvo, pa i više od toga, i to bez rata. Ta opasnost je
    postala globalna i usmjerena je u više pravaca. Od svjetskog nuklearnog
    rata, to se proširilo na polje hemijskog i biološkog razvoja i bioinženjeringa,
    okoline i ekosistema (globalno zagađenje, rupe u ozonskom omotaču, efekat
    staklene bašte), na polje opšteljudskih (društvenih, političkih, ekonomskih,
    civilizacijskih) odnosa, uslova (siromaštvo, glad, žeđ, bolesti, masovna
    smrtnost), procesa i odnosa između čovjeka i prirode. Ne samo da se širi lepeza
    izvora i oblika globalnog i lokalnog ugrožavanja, već se širi i ugrožen prostor i
    to sve dublje u mikro svijet i dublje u kosmos.
    Pitanje bezbjednosti prevelo se u pitanje opstanka čovjeka, što je
    planetarni problem. To uslovljava da se u međunarodnoj zajednici razmotre
    zaštitno-odbrambeni i bezbjednosni problemi sa kojima se suočavaju. U ovim
    pokušajima, raznovrsne usko zasnovane (specijalizovane) naučne discipline
    (vojne nauke, polemologija, viktimologija, ekologija, nauka o zdravlju) neće
    biti dovoljne, jer je u pitanju globalno i veoma kompleksno pitanje bazirano na
    određenim jedinstvenim zakonima.
    Odgovor se treba potražiti razvijanjem cjelovite nauke o zaštiti, bezbjednosti
    i odbrani, koja bi preispitivala ove zakone i putem njih povezivala dostignuća
    svih odvojenih zaštitno-odbrambenih, bezbjednosnih naučnih disciplina i
    pronašla optimalne mogućnosti zaštitno-odbrambene-bezbjednosne funkcije
    na globalnom, mikro i makro nivou (kosmičkom, planetarnom, regionalnom
    nacionalnom, individualnom, biološkom i ekološkom).
    Jedno od mogućih opredjeljenja je da se ta nauka zove defendologija
    (nauka o zaštiti, bezbjednosti i odbrani). Ona vodi porijeklo od latinske riječi
    „defendo”, „defendere”, „defendi”, „defensum”, što znači, odbiti, spriječiti, braniti,
    štititi, i od grčke riječi „logos”, veoma poznatog značenja (riječ, govor ili nauka).
    „Filaktologija” bi takođe bila prihvatljiva riječ, ali njena osnova iz grčkog jezika
    „phylax, phylaktos” u oblasti zaštite i odbrane je manje poznata svijetu nego
    gore pomenuta latinska riječ (osim u medicini profi laksis).
    Defendologija se, u opštem smislu, može defi nisati kao opšta nauka
    o zaštiti, bezbjednosti i odbrani. Ona proučava pravilnosti koje su osnova
    postojanja i sprovođenja funkcije zaštite, bezbjednosti i odbrane živih bića,
    naročito čovjeka i ljudskog društva, ljudskih zajednica, nacija, država. S
    obzirom na složenost, sličnost i raznolikost „elemenata bezbjednosti” (živa
    bića, planetarno i prostorno okruženje, ljudsko društvo sa svojim rasama,
    narodi-nacije, društveni i politički odnosi i sistemi), postoje različite vrste i
    nivoi pravilnosti. Pravilnosti se prema vrsti mogu klasifi kovati u tri grupe i to:
    a) Prirodne pravilnosti su biološke i one upućuju na živi svijet, a mogu
    se podijeliti na one koje upućuju na pojedinca. Opšte pravilnosti tiču
    se cjelokupnog živog svijeta, a specijalne se odnose na odvojene grane
    živog svijeta (biljke, životinje, ljude).
    b) Društvene pravilnosti odnose se na ljudsko društvo i zajednice u
    njemu.
    c) Političke pravilnosti su jedan od društvenih oblika, a odnose se na
    političke odnose i političko organizovanje društva.
    S obzirom na gore navedeno može se govoriti o biodefendologiji,
    socio defendologiji i političkoj defendologiji. Uspostavljanje i razvoj opšte
    (sistematske) nauke o zaštiti bezbjednosti i odbrani ne umanjuje važnost
    druge, specijalizovane nauke ili dosad razvijenih naučnih disciplina, koje se
    bave različitim oblastima i aspektima ove funkcije. S druge strane, njihova
    važnost postaje čak i veća, jer su njihova otkrića unesena u jednostruki i
    integrisani sistem naučnog saznanja o ovoj vitalnoj funkciji, a što doprinosi
    boljem razumijevanju materije, stava čovjeka prema bezbjednosnoj funkciji
    Prirodno je da se svaki živi organizam i svaka zajednica živih bića bori za
    vlastitu bezbjednost. Isto je i sa ljudima i njihovim zajednicama. To je prirodna
    sklonost, sačuvati vlastiti integritet i obezbijediti slobodan život. Konstitucija
    svakog živog organizma, koliko god oni bili različiti, je potpuno orijentisana na
    bezbjednost. Pored toga, svaki organizam je sposoban za izvođenje određenih
    funkcija čija je jedina svrha dostizanje i trajno održavanje bezbjednosti ili
    zaštite i odbrane života. To se zove zaštitno-odbrambena funkcija.
    Zaštita, bezbjednost i odbrana je prirodna čovjekova funkcija. Za razliku
    od ostalih živih bića, čovjek može uticati na ovu funkciju svojom voljom,
    na pozitivan ili na negativan način. Zaštitna, bezbjednosna i odbrambena
    funkcija je prirodna i u ljudskim zajednicama, državama. U ljudskom
    društvu podliježe određenim transformacijama u skladu sa odnosima koji
    prevladavaju u zajednici i u spoljašnjoj okolini. Kada je zajednica ustanovljena
    kao društvo, zaštitno-odbrambena i bezbjednosna funkcija postaje društvena,
    a u političkom društvu politička funkcija. Prirodno, ona je prilično stabilna,
    ali kao društvena i posebno kao politička funkcija ona trpi rapidne promjene,
    paralelno promjenama u društvenim i političkim uslovima.
    Ovo znači da je svaki istorijski period ljudskog društva u cjelini i svako
    pojedino globalno društvo u vezi sa zaštitno-odbrambenom i bezbjednosnom
    funkcijom jasno određenih karakteristika.
    Kako življenje u određenom društvu ne može biti odvojeno od zaštite,
    bezbjednosti i odbrane (pojedinačne i zajedničke), proučavanje nekog društva,
    države, u prošlosti ili u sadašnjosti, ne bi trebalo isključivati razumijevanje
    njegove zaštitno-odbrambene funkcije, naprosto zato što bi bez toga bilo
    nemoguće stvoriti njegovu realnu sliku.
    Zaštita, bezbjednost i odbrana bila je preokupacija velikog broja ljudi
    različitih zanimanja, od političara, vojnika, biznismena, naučnika, fi lozofa,
    teologa, pisaca pa do umjetnika. Oni nisu zanemarivali fi lozofi ju, književnost,
    umjetnost itd. U učenju Konfučija, Sun Cu Vu-a, Sv. Tome Akvinskog, Cicerona,
    Makijavelija, Hegela, Marksa, Engelsa, Vebera, Habermasa i mnogih drugih
    poznatih i manje poznatih ličnosti, pitanja zaštite, bezbjednosti i odbrane (bilo
    pojedinačne ili društva i države) i društvenih i državnih vrijednosti uvijek su
    prisutna u kontinuitetu, ponekad jako izražena i vidljiva, ponekad prikrivena,
    ali opipljiva. Čak i fundamentalna djela ljudskog društva, kao što su Biblija,
    Kuran, Talmud itd., posvećuju veliki dio pitanjima zaštite, bezbjednosti i
    odbrane. Uprkos svemu ovome, zaštitno-odbrambena i bezbjednosna funkcija
    ne tretira se ispravno i ne obuhvata naučno, niti se istraživanje i proučavanje
    osnovnih pravila, po kojim je ustanovljena, razvijena i ispunjena, izvodi.
    Odgovor na pitanje zašto je to tako treba tražiti u činjenici da je mnogo
    prije nego što je bilo moguće pojmiti zaštitno-odbrambenu i bezbjednosnu
    funkciju (kao i neke druge), ljudska zajednica bila je izložena velikoj opasnosti,
    izvorima i oblicima ugrožavanja koji joj prijete sve od tada. Ova opasnost je rat.
    Svojom ulogom u mijenjanju sudbine individua i nacija, on je privukao njihovu
    pažnju čineći sva druga pitanja vezana za zaštitu, bezbjednost i odbranu
    drugorazrednim. Rat je postao totalitarni konfl ikt za obje strane, i za agresora
    i za one koji se brane, zbog velikog broja žrtava, razaranja i materijalne štete.
    Sudbina individua, država i nacija postajala je sve manje sigurna, a ljudi su
    postajali sve više preokupirani ratom.3
    Pred kraj dvadesetog vijeka, situacija u vezi opasnosti, izvora i oblika
    ugrožavanja individua, zajednica, država počela se mijenjati iz osnove. Do
    sredine dvadesetog vijeka, rat je predstavljao najveću opasnost individuama,
    zajednicama, državama, nacijama, ali nije mogao zaprijetiti opstanku ljudske
    zajednice i planete.
    Ljudskom rodu data je moć da uništi samog sebe. Ova moć je uvećana
    konstrukcijom različitih nuklearnih elektrana (koje mogu biti prijetnja životu
    na Zemlji i bez rata), kao i biološkim i hemijskim sredstvima. Na prekretnici
    vijeka, broj ovih slučajeva je još više proširen i globalizovan. Najdrastičniji
    primjer je prijetnja ekosistemu, zbog slabljenja ozonskog omotača oko planete
    i nastanak ozonskih rupa, kao i globalno zagrijavanje koje može izmijeniti
    uslove na Zemlji do katastrofalnih razmjera. Svi ovi novi slučajevi dovode
    istovremeno u opasnost planetu i svaki njen dio, ljudsko društvo, državu i
    svakog njenog pojedinca (globalna prijetnja). Ovo je nešto sasvim novo u polju
    prijetnji, izvora i oblika ugrožavanja. Ovo usmjerava ljude izvoru, osnovnim
    pitanjima bezbjednosti (sigurnosti) i zaštitno-odbrambenoj funkciji, i njeno
    sprovođenje uopšte je vitalno za život i opstanak, ne samo pojedinca već i
    cijele ljudske vrste, zajednice, države i svih živih bića u cjelini.
    Sve to nalaže potrebu organizovanog sistematskog i na naučnoj osnovi
    postavljenog izučavanja, sveobuhvatne zaštitno-odbrambene funkcije, njene
    pravilnosti i mogućnosti, njene odnose, uzrok – uticaj sa ostalim vitalnim
    funkcijama – prirodnim, društvenim i političkim, i mogućnost svjesnog
    uticaja na njenu lošu i efektivnu implementaciju, u svrhu postizanja pune i
    trajne bezbjednosti (sigurnosti) pojedinca, zajednice, države, svih živih bića
    i njihovog prirodnog okruženja (ekosistema). Pri tom, bitno je ustanoviti
    razviti odgovarajuću naučnu disciplinu sa defi nisanim objektom i subjektom,
    sa odgovarajućim metodama i zaštitnim naukama ili nauku o zaštiti,
    bezbjednosti i odbrani (defendologija). Znanje o zaštiti, bezbjednosti i odbrani
    je rasprostranjeno, zato što se oni, kao sveobuhvatan problem, posmatraju u
    svim naučnim disciplinama (ali nedostaje jedinstveni sistemski pristup, npr.
    ispitivanje i artikulacija, protok) osnovnih pojava na ovom polju. Ovo se sada
    pojavljuje kao potreba, privlačeći naučnike koji proučavaju zaštitu, bezbjednost
    i odbranu, čiji je broj u porastu. Zaštita, bezbjednost i odbrana predstavljaju tri
    elementa (varijable), pojedinačnu izjednačenost koja se u pojednostavljenom
    obliku može izraziti kao: zaštita + odbrana = bezbjednost (sigurnost). Svrha
    zaštite i odbrane je bezbjednost (sigurnost) živih bića, i drugih u prirodnom
    i društvenom sistemu. Pošto su zaštita i odbrana nerazdvojive, a njihova
    svrha zajednička, kao i pravila na kojima su osnovani, može se govoriti o
    pojedinačnoj funkciji, npr. zaštitno-odbrambenoj funkciji. Ovo je jedna od tri
    vitalne funkcije, međutim funkcija bez koje nema i ne može biti života. Ne
    postoji nijedan oblik života koji nije izložen opasnosti. Bez mogućnosti da se
    zaštiti i odbrani, svaki živi organizam (od žive ćelije do živog stvorenja, od
    pojedinca do zajednice ili vrste, od virusa i amebe do čovjeka) postao bi žrtva
    i najmanje opasnosti, izvora i oblika ugrožavanja. Nivo i kvalitet bezbjednosti
    (sigurnosti) i kvalitet života zavisi od kvaliteta zaštitno-odbrambene funkcije
    i njene efi kasnosti. Pošto ljudi (ljudska zajednica) ne žele samo da ostanu na
    onom što su postigli, već žele da povećaju nivo lične (pojedinačne) i zajedničke
    (kolektivne) bezbjednosti, npr. da utiču na zaštitno-odbrambenu funkciju
    i bezbjednost, trebaju je proučavati, otkriti njenu suštinu, razotkriti njene
    tajne, pravilnosti na kojima je bazirana, i potražiti mogućnost najefektivnijeg
    pozitivnog (kreativnog) uticaja. Zaštitno-odbrambena funkcija, uključujući
    bezbjednost i njen rezultat, je veoma složena i svestrana, isto kao i institucije
    kojima ona služi i opasnosti s kojima se treba suočiti i uslovima u koje se treba
    implementirati. Zbog toga, zaštitno-odbrambena funkcija i bezbjednost trebaju
    se istražiti sa više gledišta, što znači da trebaju postati briga različitih (svih)
    grana nauke i naučnih disciplina (multidisciplinarnost objekta istraživanja) i u
    praktičnoj primjeni svih aktivnosti.
    Zaštitno-odbrambena i bezbjednosna funkcija nije samo kompleksna,
    već i slojevita. Najdublji fundamentalni sloj sadrži opšte pravilnosti na kojima
    je osnovana i određena (prirodni, biološki zakoni). Ove pravilnosti
    primjenjuju se na zaštitno-odbrambenu funkciju kao opšti fenomen, na sav
    živi svijet kao cjelinu. Na drugom nivou su pravilnosti koje se odnose na
    zajednice živih stvorenja (prirodni zakoni). Na trećem nivou su pravilnosti
    koje se odnose na zaštitu, bezbjednost i odbranu ljudskog društva (društveni
    zakoni), i na četvrtom nivou su pravilnosti koje se odnose na političko društvo
    (politički zakon). Ove pravilnosti bi trebalo da se proučavaju i istražuju sveobuhvatan i sistematski način, zato što je to jedini način da se povežu i
    potpuno iskoriste rezultati ranijih istraživanja iz područja zaštite, bezbjednosti
    i odbrane u različitim granama nauke i različitim naučnim disciplinama. To je
    fundamentalna svrha nauke o zaštiti, bezbjednosti i odbrani (defendologije).
    Zaštitno-odbrambena funkcija je sveobuhvatna i nerazdvojiva. Sadrži skup
    faktora, uslova i aktivnosti suštinskih za postizanje bezbjednosti (sigurnosti).
    Značenje zaštite i odbrane u političkom jeziku je suženo i prilagođeno
    vojno-političkim potrebama. Zaštita označava različite građanske aktivnosti,
    preventivnu djelatnost koja sprečava, otklanja na vrijeme opasnost, zaštićuje
    pojedinca, zajednicu, državu, dok se odbrana obično odnosi na odbranu
    zemlje od agresije vanjskog neprijatelja. Ona je represivna, kaznena mjera,
    sredstvo prinude, nasilni akt, naknadna aktivnost usmjerena na uklanjanje
    posljedica i reagovanje u vezi sa nastalim negativnim ponašanjem ili pojavom
    prema pojedincu, zajednici, državi. Treba da bude represivna u tolikoj mjeri
    da slomi svaki oblik nasilnog ugrožavanja, zajednice i države. U nauci o zaštiti,
    bezbjednosti i odbrani (defendologiji) riječ zaštita, bezbjednost i odbrana
    imaju svoje originalno i puno značenje. Zaštita se odnosi na identifi kaciju
    uslova pod kojim se prijeti (živom biću, vrsti, društvu, državi, naciji), te
    njihovo reduciranje do obima koji ne prijeti dostignutom nivou bezbjednosti
    (sigurnosti), npr. redukovanje izvora i oblika ugrožavanja i mogućnosti njene
    akcije, kao i razvoj. U periodu otvorene prijetnje (napada), koju vrši sistem
    zaštite (kada sistem zaštite ne može izdržati izraženi nivo prijetnje), nastupa
    odbrana. Odbrana podrazumijeva otpor prema otvorenom napadu i napadaču
    koji je provalio u sistem zaštite.4 Zahvaljujući složenosti uslova prijetnje i
    postizanju bezbjednosti (sigurnosti) zaštita i odbrana se često sprovode kao
    integrisani i istovremeni proces (defendologija).Defendologija je u Republici
    Srpskoj prepoznatljiva naučna oblast i nastavni predmet na Visokoj školi
    unutrašnjih poslova Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske uBanjoj Luci, a od 1997. godine osnovano je Udruženje defendologa Republike
    Srpske, kao naučna nevladina organizacija, koja je 2007. godine promjenila
    naziv u Defendologija centar za bezbjednosna, sociološka i kriminološka
    istraživanja, a 2011. godine naziv je promijenjen u Evropski defendologija
    centar za naučna, politička, ekonomska, socijalna, bezbjednosna, sociološka i
    kriminološka istraživanja. (potcrtao osnivač D.V.)
    i standardnim pitanjima o bezbjednosti, tj. defendološkoj međuzavisnosti
    cijelog živog svijeta i njihove okoline.

    Izvor dr. Duško Vejinović
    mr. Predrag Obrenović

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: