Početak » Bezbjednost » Prosjačenje u Crnoj Gori – zabrinjava. Pravni okvir zadovoljava ali rezultati izostaju

Prosjačenje u Crnoj Gori – zabrinjava. Pravni okvir zadovoljava ali rezultati izostaju

Start here

defendologija-original.jpg

„Jedno dijete koje propadne u sistemu usled njegovog nefunkcionisanja ili nemara pojedinaca koji sistem predstavljaju ili su zaduženi za njegovo sprovođenje, ne mogu nadoknaditi svi izgovori i opravdanja onih koji čine to društvo  i donose te zakone.“

 mr SlavkoMilić, predsjednik Defendologija centra

Pravni okvir – broj propisa i visine sankcija prihvatljivi ali rezultati izostaju.

Konvencija Ujedinjenih nacija o pravima djeteta obavezuje Crnu Goru da svoj djeci koja se nađu na njenoj teritoriji, bilo da su crnogorski državljani ili ne, obezbijedi poštovanje prava iz Konvencije, tj. zaštitu od svih oblika zapostavljanja ili nemarnog postupanja, maltretiranja ili eksploatacije, zaštitu od ekonomskog ili bilo kog drugog iskorišćavanja štetnog po bilo koji vid djetetove dobrobiti i to dok je dijete pod brigom roditelja, zakonskih zastupnika ili bilo koje druge osobe koja se brine o djetetu (čl. 19, 32 i 36 Konvencije o pravima djeteta).

prosjačenjeRatifikovanjem Konvencije UN o pravima djeteta sa dva dodatna protokola ali i Fakultativnog protokola UN Konvencije o pravima djeteta Crna Gora se obavezala da će štititi i osiguravati prava djeteta kao i da neće dozvoliti uključivanje djece, pod bilo kojiim okolnostima, u prostituciju, pornografiju i prisilan rad. (foto: bportal.ba)

I nacionalno zakonodavstvo bavi se ovim problemom kroz krivično zakonodavstvo.

Član 219. Krivičnog zakonika tretira pitanje zapuštanja i zlostavljanja malodobnog lica: „„Roditelj, usvojilac, staralac ili drugo lice koje zlostavlja maloljetno lice ili ga prinuđava na pretjeran rad ili rad koji ne odgovara uzrastu maloljetnog lica ili na prosjačenje ili ga iz koristoljublja navodi na vršenje drugih radnji koje su štetne za njegov razvoj, kazniće se zatvorom od tri mjeseca do pet godina.”

Međutim još eksplicitnije Zakon o zaštiti od nasilja u porodici u čl. 37 istog,  prepoznaje zanemarivanje i zlostavljanje maloljetnog lica. Suzbijanje organizovanog prosjačenja propisuje i Zakon o javnom redu i miru Crne Gore.

ZABRINUTOS ZBOG SVE ČEŠĆEG PROSJAČENJA MALOLJETNIH LICA

Prosjačenje u Crnoj Gori je vrlo ozbiljan društveni i socijalni problem koji se sastoji u sticanju materijalnih vrijednosti traženjem od drugih lica, bespovratno i bez pružanja protivusluge.  Ovaj problem predstavlja društvenu devijaciju koja sa sobom može da nosi niz opasnosti koje mogu bitno narušiti sveopšti razvoj djeteta. Posebno je opasna društvena pojava ukoliko se preduzima u grupi, eventualno postane navika i društveno prihvatljiva devijacija. Prosjačenje maloljetnih lica  je posebno opasno ukoliko se maloljetno lice ekonomski eksploatiše i tjera na prinudno prosjačenje izopštavajući dijete iz redovnog školskog sistema. Jedno je sigurno, u najvećem broju slučajeva maloljetna lica pripadaju najugroženijim i najmarginalizovanim društvenim grupama sa ekstremnim siromaštvom unutar porodice, pa i zajednice kojoj pripadaju. O porijeklu, životu, porodičnim prilikama i socijalnim uslovima djece koja borave na ulici se zapravo malo zna, a dublji razlog za njihovo bavljenje prosjačenjem najčešće se ne istražuje temeljno, niti se sa njima iko sistematski bavi.

Djeca koja su zatečena u skitnji i prosjačenju a koja nemaju navršeno 14 godina života nemaju    pravnu odgovornost a odgovornost njihovih roditelja ili staratelja nije uvijek u ranijem periodu tretirana na način koji to propisuje pozitivno zakonodavstvo. U konačnosti, neprihvatljivo je da djeca koja su žrtve zanemarivanja, eksploatacije i zloupotrebe  budu tretirana kao delinkventi.

U praksi provjera ovog centra najveći broj maloljetnih lica koja se bave prosjačenjem su Romi i Egipćani, trenutno najugroženija i najosiromašenija kategorija stanovništva. Položaj ove populacije pored svih vidljivih problema, o kojima se značajno govori već u javnosti, dodatano otežava nedovoljno razvijena svijest o štetnosti ove društvene pojave unutar podsistema ove populacije.

Značajan problem predstavlja rješavanje prosjačenja kada su u pitanju djeca koja najčešće dolaze sa teritorija drugih država. Problem koji najčešće imaju državni organi je utvrđivanje identiteta, postupanja prema djetetu i njegovog daljeg zbrinjavanja kao i otkrivanje lica koja organizovano dovode djecu u Crnu Goru radi prosjačenja. Poseban problem sa dolaskom lica van naše teritorije imaju primorske opštine. Djeca koja se bave prosjačenjem vrlo često mogu postati žrtve trgovine ljudima, seksualne eksploatacije a određeni broj djece bavi se izvršenjem imovinskih krivičnih djela .

Jedan broj lica prosjačenjem se bavi povremeno a nekima je prosjačenje postalo stalni  sastavni dio života. Iskustva koja primjećuju članovi Defendologija centra pokazuju da se prosjačenje događa najčešće ispred vjerskih objekata, svadbenih salona, trgova i megamarketa gdje se okuplja najveći broj lica. “Uspjeh” u prosjačenju se uči od malena i zavisi od niza okolnosti od kojih se izdvajaju stepen invaliditeta, način prošnje i moljakanja kao i niza drugih okolnosti koje se kod tih lica nazivaju “srećom”. Vrlo unosan posao na račun djece, ostvaruju najčešće punoljetna lica, nerijetko roditelji koji upotrebljavaju različite metode pozivajući se na unaprijed smišljenje izgovore, bolest djeteta, prodavajući predmete bez vrijednosti. Nije rijedak slučaj da se u svrhe prosjačenja koriste djeca starosti svega nekoliko mjeseci života koja su izložena jakom suncu ili hladnoći, često izmorena do te mjere da im ne smeta buka i preglasna muzika u ugostiteljskim objektima. Obzirom da je maloljetnim bebama neophodna značajna njega i česta ishrana određeni broj lica koja se bave prosjačenjem upotrebljavaju i druge preparate za čvrst san. Ne može se ni isključiti korišćenje alkohola. Najveća opasnost kod prosjačenja djece jesu ulice i putevi na kojima se odvija saobraćaj, samim tim događa se da jedan broj djece doživi saobraćajne nesreće ali i da budu predmet izrugivanja, maltretiranja pa čak i fizičkog napada od strane drugih učesnika u saobraćaju.

Problem prosjačenja zavređuje značajnije napore svih organizacija, državnih organa i cjelokupne zajednice. U suzbijanju prosjačenja ključni su napori da se radi na integraciji djece iz populacije Roma i Egipćana u opšti školski sistem snažnijim djelovanjem škola, reformom socijalne zaštite djece, oštrijim sankcijama organizatora prosjačenja, poboljšanjem pružanja efikasne porodične zaštite i nadzora nad vršenjem roditeljskog prava, eventualne izmjene zakonske regulative u cilju povećanja stepena zaštite djece od svih oblika ekonomske eksploatacije, utvrđivanju uzroka koji dovode do prosjačenja i neizbježne intrerdisciplinarne saradnje svih državnih organa ali i uspostavljanja bolje saradnje na regionalnom nivou.

Naše sažaljenje nekada je toliko jako da podlegnemo milostinji i moljakanju djeteta koje nam traži novac, vrlo često puneći džepove “makroima” koji tu djecu drže van školskog sistema, gladnu, neispavanu i iskorišćenu.

Članovi Defendologija centra zabrinuti su brojem djece koja su žrtve prosjačenja ali i neaktivnostima  nadležnih organa na suzbijanju ove štetne pojave kod djece. Takođe, apelujemo na donatore NVO-ma da u ovom pravcu pokažu više razumijevanja i solidarnosti.

Defendologija centar je prva organizacija koja je formirala Svratište za djecu sa ulice. Uskoro planiramo otvaranje Dnevnog centra za djecu koja žive i rade na ulici, međutim društvena zajednica, nvo, mediji ne pokazuju posebnu zainteresovanost za ovaj društveni problem.

VAŠA DEFENDOLOGIJA


Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: