Početak » Fecris -Defendologija » Destruktivni vjerski kultovi i kriminalitet

Destruktivni vjerski kultovi i kriminalitet

Start here

Center for security, sociological and criminological researsh "Defendology"- Niksic MONTENEGRO

Center for security, sociological and criminological researsh „Defendology“- Niksic MONTENEGRO

Poznato je da Mikrosocijalni faktori kriminaliteta obuhvataju nekoliko najznačajnijih egzogenih faktora kojima se objašnjava kriminalno ponašanje. Među njima svakako treba izdvojiti destruktivne religijske grupe, kultove i neke sekte (ali ne i sve) gdje pojedine religijske grupe sektno-manipulativnog karaktera imaju značajan procenat u odnosu na broj i strukturu izvršenih krivičnih djela. Iako istraživanje ovih organizacija sa aspekta kriminologije nije zastupljeno u značajnoj mjeri ipak se sa sigurnošću može reći da je ono postojalo ali ne u obimu koji je to ovaj problem zasluživao. Raduje činjenica da se sve veći broj organizacija i pojedinaca bavi informisanjem i prevencijom nedozvoljenog djelovanja vjerskih organizacija i njihovih apologeta na značajnim državnim funkcijama. Jedna od značajnih organizacija međunarodnog karaktera je FECRIS. Evropska federacija centara za istraživanje i informisanje o sektama. FECRIS Federacija je međunarodna nevladina organizacija osnovana 1994 godine u Parizu sa participativnim statusom u Vijeću Evrope i Ujedinjenim Narodima. Temelji se na francuskom zakonu iz 1901 godine s laičkim pristupom, bez obzira na vjersko, filozofsko ili političko opredjeljenje članova. Federacija danas ima 54 centara u 30 zemalja Evrope i svijeta. (FECRIS-( www.fecris.org website http://griess.st1.at/gsk/fecris ). Crnogorska defendologija je za sada jedini korespondent ove internacionalne organizacije iz Crne Gore. U krimonologiji se izdvajaju nekolika shvatanja o odnosu religije i kriminaliteta. Prema jednom od njih religija propagira poštovanje zakona države i crkve i zbog toga djeluje antikriminalno. Prema ovom shvatanju vjerski postulati zasnovani na Božijim zapovijestima djelovali su preventivno protiv kriminaliteta. Ipak, neka druga shvatanja negiraju bilo kakav uticaj religije na kriminalitet ili pak određuju religiju kao kriminogeni faktor u nekim posebnim slučajevima vjerskog fanatizma i sličnih vjerskih fenomena. Religija kao jedan od oblika društvene svijesti, vrši veoma značajan uticaj na ponašanje ljudi. Svaka religija se sastoji iz manjeg ili većeg broja stavova prema određenim vrijednostima i odnosima ljudi kao što su život, brak, zdravlje, porodica. Osnovni postulat svake religije je vjerovanje u određene religijske zapovijesti i dogme. Međutim, mali broj istraživanja o religiji kao kriminalnom faktoru ne daje dovoljno osnova da bi se između religije i kriminaliteta uspostavio kauzalan odnos. Ranija istraživanja u razvijenim zemljama bez obzira na rezultate koji su tada dobijeni nije do kraja mogao da definiše i uspostavi sa sigurnošću taj odnos. Neka istraživanja u ranijem periodu u Njemačkoj određene vjerske pripadnike klasifikovali su u najzastupljenije npr. Katolike, Protestante, Jevreje…) ali kao što se može zaključiti, svakako je nemoguće objasniti da određeni vjerske pripadnici imaju povećan stepen kriminalnog ponašanja zbog vjerske opredijeljenosti ili pripadnosti određenoj zajednici u vjeri. Na kriminalitet utiču brojni uzajamno povezani faktori od kojih se posebno mogu izdvojiti ekonomski i drugi socijalni faktori. Koliko je teško objasniti u Kriminologiji ovakve pojave kauzalnosti odnosa religije i kriminaliteta najbolje pokazuje činjenica da uz određena zakonska ograničenja i sve prisutniju slobodu u izražavanju vjere, pa makar ona bila i destruktivna, prate druge činjenice da dejstvo religije na prevenciju kriminalnog ponašanja svakako se ne može ne negirati. Tako da svako pozitivno preventivno djelovanje religije na kriminalitet je veoma važno. Inače, ne smiju se zanemariti činjenice da jedan broj delinkvenata koji je vjerski opredijeljen, ne posjećuje religiozne službe i obrede, jedan broj je pripadnik tajnih sekti totalitarnog ustrojstva sa elementima destruktivnosti a jedan broj je vjerski fanatičan i u apsolutnoj pokornosti dogmama svoje religije i duhovnoj netrpeljivosti prema drugim religijama. Religija prema stavovima određenih kriminologa ne djeluje na javljanje kriminaliteta neposredno i nezavisno od društvene sredine, uloge crkve i mjesta religije u toj sredini, ekonomskih uslova i drugih kriminogenih faktora. Međutim, treba imati u vidu činjenicu da nekada ta zavisnost direktno i ne zavisi od ovih kriminogenih faktora posebno u slučajevima vjerskog fanatizma i nekih drugih oblika socijalno patoloških pojava.
Uz postojeće vjerske zajednice sa dugom tradicijom i složenom hijerarhijom (pravoslavna, katolička i islamska crkva) kojima mnogi ljudi pripadaju činom rođenja i prije sopstvene odluke, jačaju posljednjih decenija vjerske sekte/kultovi/. Za razliku od vjerskih zajednica, vjerske sekte su neformalne grupe, odvojene od zvanične crkve i čije je ustrojstvo i organizacija u značajnom dijelu ne poznata javnosti. Odlukuje ih stroga hijerarhija, zatvorenost kohezivne sredine, upućenost i posvećenost jednih drugima uz pojačanu potrebu grupnog identiteta i odbacivanje normi i vrijednosti šireg društva, strogih obrazaca ponašanja, lojalnost i odanost uz frakciju dokazivanja odanosti guruima.
Oblici kriminalnog ponašanja su veoma raznoliki. Modus izvršenja krivičnih djela ogleda se u dovođenju u zabludu, mržnju, agresiju, nasilje u svim oblicima, netrpeljivost i izdvajanje prema drugima kao i negacija postojanja života a kod nekih sekti i najekstrmniji nihilistični ispadi. Dovođenje u zabludu u sve češći tradicionalizam u prisustvu sektama kod određenih porodica čije višegeneracijsko prisustvo u sektama posebna je opasnost za djecu. Mržnja i agresija ispoljava se prema drugima a posebno prema onima koji pokušavaju ili se usuđuju ukazati na njihovu destruktivnost. Tim prije služe se ucjenama, prijetnjama, tužbama, sve češćim apologetisanjem sa najvećih državnih funkcija pozivajući se na slobodu vjere, milosrđe i humanost. Upravo iz tog razloga Ustav i predviđa kao ustavnu kategoriju – slobodu vjere i vjeroispovijesti ali i ne dozvoljava sektama kroz svoje niže pravne akte tu „slobodu“- kroz kršenje zakonskih normi, ograničavanje ljudskih prava i sloboda, manipulacije i sve druge oblike destruktivnosti, koje čine pojedine vjerske sekte. U svom djelovanju vjerske sekte koriste još i različite metode mentalne kontrole, sredstva masovne komunikacije, podmićivanje, vrbovanje i slično.
Djelovanje vjerskih kultova, u svakom slučaju, sve više uzima danak u psihičkom zdravlju svojih sledbenika, a često dovodi i do toliko visokog stepena destrukcije, koja uzrokuje brojne posljedice, počev od asocijalnog ponašanja, ugrožavanja javnog reda i mira, skrnavljenja sakralnih objekata, svetilišta, groblja, pa zatim i autoagresije – samoranjavanja, samoubistva; seksualne izopačenosti i brojnih i raznovrsnih krivičnih dela, sve od onih najtežih kao što su ubistva, otmice, razbojništva i silovanja.
Verske sekte novog doba, nijesu samo jeretički pravci izdvojeni od matice religije, nego i komercijalno-profitabilne organizacije, grupe sa političkim, pseudo-naučnim i psihoterapeutskim, čak negde kriminalnim pa i vojnim pretenzijama. Sektama se više ne bave samo mjesne, matične vjerske zajednice, nego i zdravstveni radnici, pedagozi, pripadnici organa bezbednosti, sociolozi. Dok svojim manipulisanim vjernicima, sugerišu slijepu poslušnost i skromnost, oni se basnosnovno bogate. Druga kategorija harizmatskih lidera sugerišu bekstvo „iz ovog svijeta“ te svoje sledbenike podučavaju različitim tehnikama, kojima se izlazi iz „nesrećne“ realnosti i dolazi u stanje blaženstva (razne vrste meditacije, vizuelizacije, diskrecije…). Neki ekstremni lideri, „iz nesrećne realnosti“, svoje sljedbenike odvode u smrt – činom samoubistva. Osim jednog broja prijavljenih, postoji i značajan broj organizacija prikrivenih pod različitim imenima, kao što su psihoterapeutske, humanitarne, sportske, zatim razna udruženja – misionara kod nas. Takodje je primjetan povećan broj pojedinaca, samozvanih iscelitelja, proroka, vidovnjaka, čudotvoraca.

Piše: mr.sci. Slavko Milić, Defendologija centar Crne Gore


Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: