Početak » Bezbjednost » Vladavina prava – pogled u budućnost policijske saradnje

Vladavina prava – pogled u budućnost policijske saradnje

Start here

Centar za bezbjednosna, sociološka i kriminološka istraživanja CG  - Nikšić

Centar za bezbjednosna, sociološka i kriminološka istraživanja CG - Nikšić

Otvaranjem granica između država članica EU olakšano je slobodno kretanje ljudi, ali je i stvorena potreba za jačanjem pravosudne i policijske saradnje, a samim tim i za povezivanjem i umrežavanjem nacionalnih baza kriminalnih dosijea. To potvrđuje i studija EK iz 2006. godine. U njoj je istaknuto da se nacionalni sudovi članica EU u svom djelovanju najčešće oslanjaju samo na nacionalne registre krivičnih predmeta, čime olakšavaju osuđivanim za krivična djela da prelaskom iz jedne u drugu državu „pobjegnu od svoje prošlosti“. Stvaranjem ECRIS to više neće biti moguće. ECRIS je zamišljen kao decentralizovan registar svih kriminalnih dosijea na teritoriji država članica EU. Njegovu osnovu čine nacionalni registri koji su elektronski povezani. Sadržaj registra su presude za krivična djela. Države su dužne da formiraju bazu podataka kriminalnih dosijea, kao i da je redovno ažuriraju. Nacionalni registri sadržaće samo informacije o državljanima date države, dok će se informacije o presudama državljanima drugih članica EU blagovremeno prosleđivati državama čiji su građani. Doprinos ECRIS jeste u mogućnosti jednostavnog i brzog prikupljanja informacija o postojećim presudama za krivična djela svih lica koja su državljani članica EU.
Registri država neće biti direktno povezani. Na zahtev državnih organa, spe-cijalno formiranih u tu svrhu, države će dostavljati informacije iz nacionalne baze podataka, a planirano je da informacije imaju standardizovanu formu. Celokupan proces će se obavljati elektronskim putem. Sve ovo znatno će olakšati i pojednostaviti pravosudnu saradnju članica EU u krivičnim stvarima. U 2012. godini planirana je dopuna zakonskog okvira i stvaranje sistema ECRIS-TCN (eng. European Criminal Records Information System-Third Country Nationals) koji će nadograditi bazu podataka sa informacijama o državljanima država koje nijesu članice EU. Postoji ideja i o stvaranju centralizovane baze podataka.
Izgradnja ovog informacionog sistema počiva na pregovorima u Savjetu iz 2007. godine na osnovu kojih je sljedeće godine usvojena odluka (COM (2008) 0332). Doprinos njegovom formiranju dala je EK kroz finansijsku pomoć i razvoj softvera neophodnog za funkcionisanje ECRIS, a važnost efikasnog razmjenjivanja informacija iz kriminalnih dosijea potvrdio je i pilot projekat pod nazivom „Network of Judicial Registres“. Ovaj projekat uključivao je jedanaest država članica EU (Belgiju, Češku, Francusku, Holandiju, Italiju, Luksemburg, Nemačku, Poljsku, Slovačku, Španiju i Veliku Britaniju) i predstavljao je inspiraciju za formiranje ECRIS.
Lady-Justice1Teroristički napad na SAD u septembru 2001. godine podstakao je EU da unapredi policijsku i pravosudnu saradnju država članica u borbi protiv terorizma, kao i da ojača ulogu EUROPOL i EUROJUST. Posle napada, EU nastoji da ubrza usklađivanje nacionalnih pravnih sistema, ukloni sve barijere koje koče saradnju država članica, omogući bržu razmjenu informacija i brzo djelovanje pri hapšenju i procesuiranju osumnjičenih. Pored toga, EU je usvojila zajedničku definiciju terorizma, izradila „crnu listu“ terorističkih grupa, formirala jedinstveni nalog za hapšenje (eng. European Arrest Warrant), razvila nove instrumente za prekid finansiranja terorista i mjere za jačanje svojih granica. Najzad, jačanje saradnje sa SAD u suzbijanju aktivnosti terorističkih grupa postao je jedan od prioriteta EU, navodi se u izveštaju istraživačkog odeljenja američkog Kongresa.
Vlasti u SAD su pozdravili ovu inicijativu, navodi se u izvještaju, zbog svoje potrebe da identifikuju terorističke ćelije u Evropi i spriječe dalja planiranja napada na SAD. Ta odluka EU bila je u skladu sa preporukama Komisije 9/11 po kojoj bi SAD trebalo da prodube „sveobuhvatnu koalicionu strategiju“ (eng. comprehensive coalition strategy) protiv islamskog terorizma, te razmenjuju informacije o terorističkim grupama sa proverenim saveznicima i poboljšaju bezbednost granica putem bolje međunarodne saradnje. EU i SAD su 2010. godine usvojile novu „Deklaraciju o borbi protiv terorizma“ radi produbljivanja odnosa u borbi protiv terorizma, ali i naglašavanjem da sve aktivnosti moraju da budu u skladu sa vladavinom prava.
Izazovi koji se pojavljuju u odnosima SAD i EU u zajedničkoj borbi protiv teror-izma je zaštita privatnosti podataka, ističe se u izveštaju. Skorašnji primjer koji navodi na to su pregovori za potpisivanje SWIFT sporazuma o pristupu finansijskim podacima. Drugi izazovi su različite politike o pritvorenicima, te nestandardizovane liste određenja terorističkih organizacija u SAD i EU, kao i razlike u stavovima za zaoštravanje mera graničnih kontrola bezbednosti sa potrebama olakšanja prekoatlantskog saobraćaja i usluga.
Dok većina analitičara pozdravlja ovu saradnju, postoje i skeptici koje brine da će ova saradnja dovesti u pitanje jake bilateralne ugovore u oblasti sudske saradnje, koje imaju SAD sa pojedinačnim članicama EU. Bušova administracija je jasno naglasila da je dobit koja SAD imaju sa ovom saradnjom, daleko veća od potencijalnih rizika koja ona nosi.
Savet EU je zbog porasta stope krivičnih djela vezanih za krađu automobila i ostalih motornih vozila predložio udruženu policijsku akciju pod nazivom „AUTOMOTOR“. Osnovni cilj akcije je bio da „stane na put“ ili makar umanji stopu krađe automobila i ostalih motornih vozila u državama članicama EU, kao i da smanji broj drugih krivičnih djela kao što su finansijske prevare prilikom prodaje vozila ili izdavanja lažnih isprava.
Akcija „AUTOMOTOR“ je trajala tri dana – od 17. do 19. februara 2011. godine. U realizaciji akcije bilo je uključeno sedamnaest država članica EU, zajedno sa Hrvatskom, EUROPOL i INTERPOL, u saradnji sa Evropskom mrežom saobraćajne policije (eng. European Traffic Police Network, TISPOL). Akcija je bila usmjerena na ukradena i nezakonito prisvojena vozila, koja je trebalo prevesti suvozemnim i pomorskim putevima iz EU u zemlje istočne i jugoistočne Evrope, kao i u zemlje Azije i Afrike. Vodeća država članica EU u sprovođenju akcije bila je Mađarska. Organizaciona jedinica zadužena za pravosudnu saradnju u mađarskoj policiji vodila je akciju na međunarodnom nivou, dok je na lokalnom nivou ta uloga data odeljenju kriminalističke policije u Mađarskoj. Tokom realizacije akcije prikupljeno je mnoštvo informacija vezanih za krađu automobila, kao i o licima koja su umiješana u ta krivična djela, uključujući i firme koje su posredovale ili pomagale.
Određene poteškoće u realizaciji pratile su ovu zajedničku policijsku akciju. Prevelika medijska pokrivenost u Mađarskoj je uticala na to da različite kriminalne grupe znaju da se planira akcija. Vremenske prilike u sjevernim članicama su otežale operaciju. Kod nekih članica je proces zaplene motornih vozila išao sporo. Na kraju, nisu sve članice dale podatke o vrednosti za-plenjenih vozila. Ipak, u izveštaju je akcija označena kao uspješna, a glavna predložena preporuka je dalja realizacija ovakvih akcija u budućnosti.


Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: