Početak » Opšta kategorija » Kompijuterski kriminalitet

Kompijuterski kriminalitet

Start here

KRIVIČNA DJELA PROTIV BEZBJEDNOSTI RAČUNARSKIH PODATAKA U CRNOJ GORI

U Krivičnom Zakoniku Crne Gore, ova djela zakonodavac je svrstao i objedinio u jedinstvenu grupu krivičnih djela pod nazivom „Krivična djela protiv bezbjednosti računarskih podataka“. Ova oblici krivičnih djela imaju osam članova , koji su pretstavljeni na sledeći način:

1. Oštećenje računarskih podataka i programa , član 349 KZCG
2. Računarska sabotaža , član 350 KZCG
3. Pravljenje i unošenje računarskih virusa , član 351 KZCG
4. Računarska prevara , član 352 KZCG
5. Neovlašćeno korišćenje računara ili računarske mreže , član 353 KZCG
6. Ometanje funkcionisanja elektronske obrade i prenosa podataka i računarske mreže, član 354 KZCG .
7. Neovlašćeni pristup zaštićenom računaru i računarskoj mrežim, član 355 KZCG
8. Sprječavanje i organičavanje pristupa javnoj računarskoj mreži, član 356 KZCG

Oštećenje računarskih podataka i programa, član 349 KZCG

Ovo krivično djelo pretstavlja svaku radnju kojom se podrazumijeva neovlašćeno brisanje, izmijena, oštećenje, prikrivanje ili drugi način činjenje neupotrebljivim računarskog podatka ili programa. Visina kazne zatvora kreće se u rasponu od jedne do pet godina ili novčana kazna, zavisno od visine prouzrokovane štete. Sredsta i uredjaji kojima je prouzrokovana šteta, oduzimaju se.
Računarska sabotaža , član 350 KZCG

Pod ovim krivičnim djelom smatra se svaka radnja kojom se :
Unese, uništi, izbriše, izmijeni, ošteti, prikrije ili na drugi način učini neupotrebljivim računarski podatak ili program ili uništi ili ošteti računar ili drugi uređaj za elektronsku obradu i prenos podataka sa namjerom da onemogući ili znatno omete postupak elektronske obrade i prenosa podataka koji su od značaja za državne organe, javne službe, ustanove, privredna društva ili druge subjekte, Visina kazne koja je predvidjena u zavisnosti od nastale štete je od jedne do osam godina zatvora.

Pravljenje i unošenje računarskih virusa , član 351 KZCG

Radnjom ovog krivičnog djela smatra se :
Ko napravi računarski virus u namjeri njegovog unošenja u tuđ računar ili računarsku mrežu, visina kazne je do dvije godine zatvora ili novčana kazna, zavisno od visine prouzrokovane štete. Sredsta i uredjaji kojima je prouzrokovana šteta , oduzimaju se.

Računarska prevara, čl. 352 KZCG

Radnjom ovog krivičnog djela smatra se :
Ko unese netačan podatak, propusti unošenje tačnog podatka ili na drugi način prikrije ili lažno prikaže podatak i time utiče na rezultat elektronske obrade i prenosa podataka u namjeri da sebi ili drugom pribavi pritivpravnu imovinsku korist i time drugom prouzrokuje imovinsku štetu. Visina kazne je različita od težine djela, visine štete prouzrokovane ovom radnjom i sl.

Neovlašćeno korišćenje računara ili računarske mreže , čl. 353 KZCG

Radnjom ovog krivičnog djela smatra se :
Ko neovlašćeno koristi računarske usluge ili računarsku mrežu u namjeri da sebi ili drugom pribavi protivpravnu imovinsku ko
rist. Visina kazne koja je zaprijećena zbog ovog djela je do tri mjeseca zatvora ili novčana kazna.

Ometanje funkcionisanja elektronske obrade i prenosa podataka i računarske mreže, čl. 354 KZCG

Radnjom ovog krivičnog djela smatra se :
Ko neovlašćeno pristupi elektronskoj obradi podataka ili računarskoj mreži ili izazove zastoj ili poremeti funkcionisanje elektronske obrade i prenosa podataka ili mreže, ili nastupe teške posledice. Visina zaprijećene kazne je od novčane kazne do pet godina zatvora , zavisno o nastale štete.

Neovlašćeni pristup zaštićenom računaru i računarskoj mreži, čl.355 KZCG

Radnjom ovog krivičnog djela smatra se :
Ko se, kršeći mjere zaštite, neovlašćeno uključi u računar ili računarsku mreže. Visina zaprijećene kazne je od novčane kazne ili zatvorom do pet godina, zavisno od nastale štete ili teških posledica.

Sprječavanje i organičavanje pristupa mreži, čl. 356 KZCG

Radnjom ovog krivičnog djela smatraće se ko neovlašćeno sprječava ili ometa pristup javnoj računarskoj mreži, kazniće se novčanom kaznom ili zatvorom do jedne godine. Ako djelo iz ovo djelo učini službeno lice u vršenju službe, kazniće se zatvorom do tri godine.

OBRAZLOŽENJE:

Savremena informaciona i kompjuterska tehnologija unijela je nove i drastične promjene u sve sfere društvenog života. Pored svih pozitivnih i korisnih novina donijela je i niz problema vezanih za pojavu i širenje raznih oblika, formi i vidova ispoljavanja kompijuterskog kriminaliteta.
Usvajanjem Zakonika o krivičnom postupku Crne Gore u sistem krivičnog prava naše zemlje uvedeno je više računarskih (kompjuterskih) krivičnih dela. Naime, u članovima 349 do čl.356 KZCG predviđena su krivična dela protiv bezbjednosti računarskih podataka. Na taj način se i naša zemlja pridružila nizu zemalja koje na različite načine (preventivnim i represivnim mjerama) pokušavaju suprotstaviti različitim oblicima i vidovima zloupotrebe kompjutera odnosno računara. S obzirom da se radi o novim inkriminacijama koje pobuđuju pažnju ne samo stručne već i opšte javnosti u našem pravnom sistemu u nastavku ćemo ukazati na osnovne fenomenološke i krivično pravne karakteristike računarskih krivičnih djela.
Za ovaj rad odlučio sam se iz razloga što smatram da kompijuterski kriminalitet u Crnoj Gori ne zauzima adekvatno operativno-taktičko posmatranje istražnih organa, kao ni dovoljnu ozbiljnost drugih državnih organa, u praćenju, prevenciji i represiji ovih krivičnih djela. U komunikaciji na Internetu korisnici svakodnevno stupaju u različite pravne odnose. Ako se u tim odnosima pojavi protivpravnost onda je ispunjeno jedno od bitnih obilježja krivičnog djela. Medjutim, kada se radi o štetnim posledicama, što je takodje obilježje krivičnog djela , kod ove vrste “novijih “ krivičnih djela, za razliku od nekih drugih
(kradje, prevara, utaja i sl.) gdje se radi o zloupotrebi nekog materijalnog ili moralnog dobra, ovdje je slučaj o zloupotrebi intelektualnog dobra i suptilnija je priroda nastanka štetnih posljedica od izvršenog krivičnog djela. U sudskim praksama naših zamalja skoro da se i nepominju presude sudskih organa zbog krivičnih djela protiv bezbjednosti računarskih podataka, koja su bez obzira na značajne brojne sličnosti izmedju bivših Jugoslovenskih republika, različito predvidjene u zakonodavstvima. U stranim sudskim praksama poznati su slučajevi gdje je spor nastao samo zbog toga što je adresa jednog provajdera istovjetna s imenom drugog, osim u slovu, pa se korisnici odazivaju na ponude druge firme, nešto slično kao kod naziva preduzeća . Složeniji sporovi nastaju kada se putem interneta koriste prezentacije kao sredstvo za dovodjenje u zabladu investitora ili kupaca. U ovakvim i sličnim slučajevima vrši se zloupotreba specifične intelektualne svojine. Medjutim, za razliku od klasičnih oblika intelektualne svojine, gdje su, na primjer, tržišni znaci fizički utisnuti na objekte, elektronski intelektualni proizvodi nemaju sve materijalne dimenzije. Tu se radi o znanju programera, koje je takodje tržišni proizvod. U osnovi kompijuterskog kriminala uvijek je zloupotreba nekog intelektualnog dobra (najčešće programa ili drugog proizvoda) koji ima za osnovu programa radi pribavljanja protivpravne imovinske koristi ili kakve druge koristi ili nanošenja materijalne ili kakve druge štete.
Predmet ovog rada je zastupljenost krivičnih djela protiv bezbjednosti računarskih podataka u zakonima Crne Gore, jer je u drugim, nama susjednim državama ova oblast nešto drugačije definisana, bez obzira na brojne sličnosti. Crna Gora teži modernizaciji svojih zakona, pa je u brojnim radnim grupama za izradu nacrta zakona, poseban akcenat stavljen na evropeizaciju zakonskih rješenja, utemeljenim na iskustvima zemalja Evropske Unije. Naravno, nije lako donijeti zakon koji može odgovoriti svim evropskim standardima, jer je oblast Kibernetike promjenljiva , tj. mijenja se sa razvojem informatičkog svijeta .
Cilj rada je da se čitaoc preliminarno upozna sa tematikom kompijuterskog kriminaliteta kroz zakonsku uredjenost u pravnom sisitemu Crne Gore i njihovog odnosa koji se obradjuje u radu, da se istakne znacaj teme važnosti prevencije u borbi protiv kompijuterskog kriminaliteta koja se obradjuje, i da se pruži u najkraćim crtama, šta je to bio predmet analize u svakom od djelova rada. Ovakvim pristupom trebalo bi da sagledamo i objasnimo koji je bio osnovni cilj istrazivanja, da pružimo odgovarajuću definiciju problema, da upoznamo čitaoca sa metodama kojima se koristimo u istrazivanju, da ocijenimo dosadasnja istrazivanja u predmetnoj oblasti i da ukazemo čitaocu na teorijski i praktični značaj ove teme.
Rad je koncipiran tako da se sagleda kako su u zakonodavstvu Crne Gore primijenjena standardna evropska pravila o bezbjednosti računarskih podataka i kako je Crna Gora imlementirala u svoje zkonske okvire ova brojna rješenja.
U cilju definisanja pojmova od značaja za ovaj rad smatraće se :
Kompijuterski kriminalitet: kao pojava novijeg vremena pretstavlja poseban vid kriminaliteta. Kompjuterski kriminalitet pretstavlja oblik kriminalnog ponašanja, kod kojeg se korišćenje kompjterske tehnologije i informacionih sistema ispoljava kao način izvršenja krivičnog djela, ili se kompjuter upotrebljava kao sredstvo ili cilj izvršenja, čime se ostvaruje neka u krivično-pravnom smislu relevantna posljedica.
Pod pojmom Pokretne stvari u ovom radu se smatra i svaka proizvedena ili sakupljena energija za davanje svjetlosti, toplote ili kretanja, telefonski impuls, kao i računarski podatak i računarski program.
Računarskim podatkom se smatra predstavljena informacija, znanje, činjenica, koncept ili naredba koji se unosi, obrađuje ili pamti ili je unijet, obrađen ili zapamćen u računaru ili računarskoj mreži.
Računarskom mrežom smatra se skup međusobno povezanih računara koji komuniciraju razmjenjujući podatke.
Računarskim programom smatra se uređeni skup naredbi koji služe za upravljanje radom računara, kao i za rješavanje određenog zadatka pomoću računara.
Računarski virus je računarski program ili neki drugi skup naredbi unijet u računar ili računarsku mrežu koji je napravljen da sam sebe umnožava i djeluje na druge programe ili podatke u računaru ili računarskoj mreži dodavanjem tog programa ili skupa naredbi jednom ili više računarskih programa ili podataka. Pretpostavka je da krivični zakonik, kao objedinjen skup krivičnih djela, koji se primjenjuje i implementira u Crnoj Gori, pozitivno pravno je riješio sve oblike krivičnih djela kojima se nekome ili nečemu može nanijeti odredjena šteta .
Ako su adekvatna rješenja sprovedena u skladu sa evropskim standardima kako su sprovedena, na koji način, kojim članovima u KZCG, pod kojom glavom krivičnih djela i sl.


Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: